Basiscursus Schematherapie (25 uur)

Schematherapie is een gespecialiseerde vorm van cognitieve therapie waarin methoden en technieken uit interpersoonlijke-, experiëntiële- en psychodynamische therapie geïntegreerd zijn, met als doel persoonlijkheidsproblematiek effectief te kunnen behandelen. In deze basiscursus is er naast kennisoverdracht veel aandacht voor het oefenen van vaardigheden.

Belangrijk: er zijn toelatingseisen voor deze opleiding, zie de informatie onder doelgroep. Mocht je vragen hebben, of twijfelen of je voldoet aan te toelatingseisen, neem dan voordat je je inschrijft, contact met ons op. 


Inhoud

Het uitgangspunt bij SchemaTherapie (ST) is dat bepaalde (vroege) leerervaringen in samenhang met speciek temperament  hebben geleid tot het ontstaan van disfunctionele schema’s (valkuilen) en modi, die belangrijk zijn bij het ontwikkelen van persoonlijkheidsstoornissen en hardnekkige stemmings- en angststoornissen. 

Stagnaties in de ontwikkeling ontstaan als er niet voldoende voldaan wordt aan de basisbehoeften van een kind. Hierdoor ontwikkelt iemand copingstrategieën die op de lange termijn belemmerend zijn en de cliënt onvoldoende emotioneel goed voor zichzelf kan zorgen. Om hier verandering in aan te brengen neemt de behandelaar de houding aan van een ouder die (binnen de grenzen van de therapie) zorg draagt voor de cliënt en zo de cliënt leert om voor zichzelf te gaan zorgen. Dit wordt Limited reparenting genoemd. Naast de manier waarop de relatie gehanteerd wordt, worden er verschillende technieken toegepast. De ervaringsgerichte technieken, zoals de meerstoelentechniek en imaginaties (met rescripting) worden veelvuldig toegepast. Het modusmodel heeft naast het schemamodel een centrale plaats gekregen in Schematherapie.


Inleiding

Schematherapie richt zich op het ontwikkelen van de ‘Gezonde Volwassene’, het vervullen van de basisbehoeften binnen realistische grenzen. De gehele cursus door is dit het leidend principe. In de kindertijd zijn basisbehoeften onvoldoende vervuld als gevolg van onaangename frustratie, traumatisering, verwenning, of identificatie. De cliënt heeft een coping ontwikkelt waarmee hij onvoldoende zorg heeft voor zijn emotionele huishouding zich uitend in gedrag dat ongewenst (in de zin van slechte zelfzorg), beschadigend of destructief is. In Schematherapie leert de cliënt de basisbehoeften te herkennen, ontwikkelt hij vaardigheden om in zijn huidige leven op een adequate manier om te gaan en te handelen naar wat hij nodig heeft (zijn basisbehoeften) binnen de mogelijkheden die er zijn (realistische grenzen).

Schematherapie wordt toegepast bij persoonlijkheidsproblematiek en bij hardnekkige klachten in het toestandsbeeld, die met de gebruikelijke behandeling onvoldoende verbeteren. Met behulp van het modusmodel en de schemaconceptualisatie wordt op een andere manier gekeken naar de in standhoudende factoren. De klacht wordt benaderd vanuit de ontwikkeling van de cliënt en gezien als coping om zichzelf ‘staande te kunnen houden’. Veel cliënten met persoonlijkheidsproblematiek hebben traumatische ervaringen in hun leven meegemaakt. Deze klachten worden o.a. behandeld met imaginatie met rescripting, een krachtige techniek met goede resultaten.

Schematherapie is ontwikkeld voor de behandeling van volwassenen en wordt steeds vaker toegepast bij adolescenten. Schema’s ontwikkelen zich vanaf de vroege jeugd en worden in de adolescentie al zichtbaar.

Deze cursus richt zich op het behandelen van mensen die vastzitten in hardnekkige patronen, zoals bij persoonlijkheidsproblematiek, en ook bij andere terugkerende klachten zoals bijvoorbeeld depressieve klachten of angstklachten. 


Doel

Na afloop van deze cursus:

  • Heb je inzicht in de schematheorie: de theorie over basisbehoeften, wat schema’s, copingstrategieën en modi zijn, hoe deze ontstaan en zich verder ontwikkelen en bestendigen.
  • Kun je een casusconceptualisatie en een behandelplan opstellen;
  • Ben je in staat de werkrelatie met een cliënt met persoonlijkheidsproblematiek te hanteren volgens de principes van ‘limited reparenting’ en ‘limit setting’;
  • Kun je vanuit het modusmodel interventies toepassen bij destructieve gedragingen/ ongezonde gewoontes, zoals bijvoorbeeld auto-mutilatie of impulscontroleproblemen;
  • Heb je geoefend met de verschillende behandeltechnieken, zoals cognitieve technieken, experiëntiële technieken en gedragsexperimenten individueel en in de groep;
  • Heb je zicht op je eigen schema’s en coping en heb je een idee gevormd over wat het effect hiervan kan zijn in de samenwerking met een cliënt met persoonlijkheidsproblematiek.


Werkwijze 

De cursist bestudeert voorafgaand aan de bijeenkomst de opgegeven literatuur. De docent geeft uitleg over de verschillende behandelprincipes en technieken, en demonstreert deze aan de hand van videomateriaal of life rollenspel. Er is veel tijd ingeruimd voor het oefenen met de Schematherapie technieken, deels in kleine subgroepen en deels plenair. Aan het begin van de cursus zullen intervisiegroepjes samengesteld worden om tussentijds ervaringen uit te wisselen, opdrachten uit te werken en elkaar tot steun te zijn bij het opstarten van schematherapie in de eigen praktijk. Samen met deze mede-cursisten wordt gewerkt aan het opstellen van de casusconceptualisatie en het behandelplan. 

Om zicht te krijgen op de eigen ‘valkuilen’ wordt de Schemavragenlijst en de Modi-vragenlijst voorafgaand aan de eerste bijeenkomst ingevuld. De resultaten worden besproken in kleine subgroepen tijdens de eerste bijeenkomst.  De tijdsinvestering per bijeenkomst is circa 12 uur (literatuurstudie en opdrachten). 


Wijze van toetsing 

De eindopdracht is een uitgeschreven casusverslag van een cliënt waarin zijn opgenomen: de achtergrondgegevens van de patiënt, DSM 5 classificatie, beschrijving van de problematiek, belangrijkste schema’s en modi en de ontstaansgeschiedenis daarvan, een casusconceptualisatie (schemamodel en modimodel), een analyse van de interactie van de schema’s van de therapeut en de patiënt (bijvoorbeeld uitgewerkt in een functieanalyse), doelen en een behandelplan. De casusconceptualisatie (schemamodel en modimodel) wordt tevens grafisch weergegeven. De cursist maakt daarbij gebruik van in de cursus aangereikte formats.

Deze opdracht wordt per e-mail bij de docent uiterlijk drie weken voor de vierde bijeenkomst ingeleverd. De cursist krijgt feedback op deze opdracht, eventuele aanvullingen en aanpassingen worden voor de vierde bijeenkomst verwerkt en bij de docent ingeleverd.

aantal dagen:
4
contacturen:
25

Geplande cursussen

LocatieDocent(en)LestijdenBeschikbaarheid
Amsterdam, Aristo Amsterdam
  1. vrijdag 24 jan 2020 van 9:30 - 16:30
  2. vrijdag 21 feb 2020 van 9:30 - 16:30
  3. vrijdag 20 mrt 2020 van 9:30 - 16:30
  4. vrijdag 17 apr 2020 van 9:30 - 16:30
nog 4 plaatsen beschikbaar

VGCt

geldig van - tot 02/10/20
Vervolgcursus CGT25Toegekend

Vereniging voor Schematherapie

geldig van - tot -
Basiscursus25In aanvraag

Register Vaktherapie

geldig van - tot -
vaktherapeut25In aanvraag

FGzPt

geldig van - tot 02/10/22
Specialismen Gezondheidszorgpsycholoog en Klinisch Neuropsycholoog34Toegekend

Aan deze cursus kan worden deelgenomen als de cursist aan de volgende voorwaarden voldoet:

- BIG-registratie als GZ-psycholoog, Psychotherapeut, Klinisch Psycholoog of Psychiater, Orthopedagoog Generalist (of in opleiding daartoe) en/of lid van een erkende psychotherapievereniging. Als erkend worden gezien: de Nederlandse Vereniging voor Psychotherapie (NVP) en alle door de NVP erkende specialistische psychotherapieverenigingen, namelijk de VGCt, NVPA, NVPP, NPG, VCgP, NVRG, NVGP, VKJP, 

- Orthopedagoog generalist, of in opleiding (NVO/SKJ)

- Lid (of in opleiding) zijn van een Vlaamse Psychotherapievereniging.

- Registratie als Vaktherapeut in het Register Vaktherapeutische Beroepen

- Per cursusgroep mag een beperkt aantal overige HBO-ers en basispsychologen (niet i.o.) deelnemen, indien zij met BIG-geregistreerde Schematherapeuten Register Schematherapie samenwerken, supervisie en intervisie georganiseerd zijn en zij daarnaast een vergelijkbaar niveau wat betreft klinische vaardigheden hebben in het werken met persoonlijkheidsstoornissen en ernstige As I stoornissen. De hoofddocent beoordeelt vóór de cursus of de HBO-er of basispsycholoog voldoet aan deze voorwaarden. 

drs. Els Loeb

drs. Els Loeb

Drs. Els Loeb, klinisch psycholoog/ psychotherapeut, is een enthousiaste docente. Zij heeft ruime ervaring met het geven van basis- en vervolgcursussen Schematherapie. Haar spreekt de Schematherapie aan omdat het een methode is die cliënten en hulpverleners veel handvatten biedt in het doorgronden en veranderen van hardnekkige problematiek. Els was in het begin van haar carrière muziektherapeut, het belang van ervaringsgericht werken heeft zij in die jaren ervaren. In de Schematherapie komen voor haar de verschillende psychotherapeutische technieken in combinatie met ervaringsgericht werken weer bij elkaar. De centraal staande relatietechniek ‘limited reparenting’ biedt veel ruimte om met de cliënt samen de vaak ingewikkelde interacties in de werkrelatie te gaan begrijpen en verbeteren. Dat dit ook leuk kan zijn leer je in deze cursus.

Cursisten geven als feedback dat Els een veilige sfeer weet te creëren waarbinnen de cursisten de ruimte ervaren om met elkaar te oefenen en zich de technieken eigen kunnen maken; het ontwikkelen van je eigen stijl, terwijl je de techniek methodisch goed toepast. Els besteedt in de basiscursus veel aandacht aan het opstellen van een casusconceptualisatie, de onderlegger voor je behandeling. Tijdens iedere bijeenkomst in de basis- en vervolgcursus komen de experiëntiële technieken, zoals meerstoelentechniek en imaginatie, aan bod. Zij kiest voor het verdelen van de bijeenkomsten over een langere periode, zodat jij in staat gesteld wordt ervaringen op te doen. Vaardigheden ontwikkel je door te doen en te herhalen en daar is tijd voor nodig. De in de basiscursus opgebouwde samenwerking in de cursusgroep wordt voortgezet in de verdiepingscursus. Cursisten geven aan dat zij dit als prettig ervaren.

Els heeft haar ervaring met Schematherapie opgedaan in de 12 jaar dat zij werkte op het Centrum voor Psychotherapie van Pro Persona. Zij zette samen met het multidisciplinaire team een groepsschematherapeutische behandeling binnen een (dag)klinische afdeling voor mensen met persoonlijkheidsproblematiek op.

Deze ervaring gebruikt zij nu in haar functie als behandelaar en programmaleider in de acute psychiatrie. De groepsschematherapie in combinatie met individuele sessies voert zij uit binnen het zorgprogramma Persoonlijkheidsstoornissen. Daarnaast is zij werkzaam als opleider/supervisor/leertherapeut in haar eigen praktijk Els Loeb: Psychotherapie, Advies en Opleiding.

Els is supervisor van de vereniging Schematherapie, de Vereniging voor Gedragstherapie en Cognitieve therapie (VGCt),de Nederlandse Vereniging voor Psychotherapie (NVP) en opleider van de Nederlandse Vereniging voor groepsdynamica en groepspsychotherapie. 

Verplicht zelf aan te schaffen:

  • Arntz, A. & Jacob, G. (2012), Schematherapie. Een praktische handleiding.Amsterdam: Nieuwezijds, ISBN 9789057123542. 


  • Young, J. E., Klosko J.S., & Weishaar, M.E. (2013). Schemagerichte therapie. Handboek voor therapeuten. Houten: Bohn Stafleu Van Loghum. ISBN 9789031343355


  • Claassen, A.M. & Pol, S. (red.) (2015). Schematherapie en de Gezonde VolwassenePositieve technieken uit de praktijk. Houten: Bohn Stafleu Van Loghum. ISBN 9789036809504


Naar boven